
Nhiều bạn bây giờ hỏi: Sư cụ Tuệ Năng, cớ sao cụ mãi vận trên mình bộ áo cũ kỹ?
Nam mô a di lạc đà, thiện tai nạn thiện tai nạn, thí chủ hỏi thì bần tăng xin trả lời: tui wen gùi
Blog này hăm dọa viết cũng lâu lắm rồi nhỉ. Há há…
Người ta quen đánh giá con người bằng cái vẻ bề ngoài của họ, dễ bị nó áp đảo. Trông thấy một vẻ ngoài xấu xí, người ta thường xa lánh nó, khoảng cách không gian và ý nghĩ. Kẻ nào đến nói chuyện với nó được xem là một người dũng cảm. Một tâm lý chung… mình nhận ra từ rất nhiều năm trước.
Ở Ninh Thuận vốn nghèo khó, đặc biệt lại là ở cái làng Chăm thời kỳ mở cửa. Lên Sài Gòn năm 1993, Sài Gòn sầm uất, lố nhố những người. Vào học năm lớp 4, ngày đầu tiên vào lớp học, dường như chả được ma nào chào đón ngoại trừ một người, Công. Còn nhớ tên cậu ta vì, hai đứa gần như là bạn thân. Nhà trong chợ, chưa lần nào dám vào, và chỉ biết có thế.
Đám nhóc không đứa nào chịu chơi chung với mình. Rõ chán. Mình đứng coi chúng nó chơi mãi chả đứa nào thèm gọi tên mời vào chơi chung. Dần dần rồi cũng hiểu, dường như ai có một túi tiền hoành tráng hơn sẽ được ưu tiên hơn. Ai có đồ chơi, quần áo đẹp, có tiền vài năm nghìn trong túi, thì dù học dở, chửi thề luôn mồm, keo kiệt, hay mắc triệu chứng chảnh cũng luôn được chào đón trong các trò chơi. Mấy nhóc đó chơi với nhau lạ lắm, dễ thân dễ giận, dễ nói xấu nhau sau lưng. Và để chơi với nhau, chúng phải có điểm chung nào đó: sắm cho mình một cái oai.
Ban đầu, buồn lắm. Ai chả vậy. Nhưng ở quê vốn quen đi chơi rừng, chơi cồn cát, chơi núi, nên vào SG cũng lắm trò chơi mà chúng nó chả tài nào làm được. Thế thì ta chơi với ta cho đỡ tủi.
Chẳng biết vì sao mà tiêu chuẩn chọn bạn thân cứ một mực là: ít chửi thề, thẳng thắn, không nói láo như vẹt, dễ chịu, tin nhau, chơi vui hết cỡ… Bởi, mình chỉ có rất ít bạn, hầu hết đều chơi thân, và hầu hết đều nghèo khó. Khi đó, gần như càng giàu càng hư, càng giàu càng… chảnh kiểu rất con nít như khoe khoang robot mới, quyển Doraemon mới.
Lên cấp 2, chẳng có ai quen ngoại trừ nhóc Ngọc Lan xinh xắn học giỏi, học chung trường, chung lớp. Vẫn tật cũ: quần áo xộc xệch, thích đi bụi, chơi với thiên nhiên, đi đến những nơi chưa từng đến. Và, con người vẫn tật cũ: xét nét nhau qua dáng vẻ bề ngoài nhiều hơn là một cái gì đó giá trị ở bên trong. Người ta không còn khoe khoang như con nít, không còn nói đến giàu và nghèo, nhưng thế giới có vẻ đóng kín hơn, phần nhiều cũng vì mình đón kín với họ cùng các tiêu chuẩn chọn bạn khắt khe.
Mình đã thay đổi, dần dần, bởi con người cũng đã thay đổi nhiều. Có lẽ may mắn mình rơi vào một lớp khá vui tính, tuy rằng tiêu chuẩn về sự tin cậy, mức độ chửi thề, trung thực… không đạt chuẩn Jaka2000, nhưng mình đã học được một điều quan trọng, chúng ta không sống đơn lẻ, cần phải học cách hòa nhập vào thế giới đa sắc này, sống cùng nó. Vấn đề còn lại là: làm sao để bảo vệ những giá trị của riêng mình.
Mình có nhiều bạn hơn, chơi vui hơn, thân nhiều hơn. Rồi tự hỏi: khi bé, có phải mình đã sai với cách nghĩ đó?
Dù sao, cái tật quần áo lê thê lết thết là không thể bỏ, cho đến ngày tốt nghiệp vẫn còn chơi với nó. Mình chẳng mấy hối tiếc về điều đó, nó cho mình một trải nghiệm khá thú vị.
Sài Gòn thay đổi nhiều, đời sống khấm khá, và người ta thích chưng diện. Sửa mi, sửa tóc, son phấn, quần áo xì tin, ái chá, nhiều lắm. Hãy cho họ biết bạn là ai qua vẻ ngoài của bạn: di động xịn, tóc keo, máy xách tay, xe máy, ví bóp cặp giày dép… Hầu như mọi thứ. Một doanh nhân cần phải có đồng hồ này, laptop kiểu này, PDA… Và, cái này vui lắm, chỉ cần vào tiệm và chi một khoản tiền, bạn có thể làm người khác lầm tưởng bạn là ca sĩ hay nghệ sĩ nào đó.
Tất cả những thứ này, đã tạo cho chúng ta, cả bản thân mình, một thói quen xấu khi nhìn vào ai đó, hay vật nào đó. Chỉ cần thay đổi cái vỏ, người ta sẽ đầu tiên chắc chắn rằng bên trong người đó cũng như thế.
Đôi dép lào 10 nghìn, 3 cái quần màu đen (làm người ta nghĩ mình mặc 1 cái quần trong một tháng haha), và vài cái áo mặc hàng tháng không giặt (ở dơ thiệt) là hành trang của mình đến mọi nơi trừ 2 chuyến đi Bangkok. Khi đó, thấy thái độ của họ, những người lạ, vui lắm, mình chẳng biết phải tả ánh mắt ngơ ngác ấy khi nhìn vào mình như thế nào, nhưng mình lần nào cũng phì cười. Họ dễ nghĩ, quần áo đó thì hạng người đó, vậy là bao nhiêu mặt nạ lột hết, cứ vô tư bày tỏ những thói tật của mình.
Không phải mình ủng hộ cách ăn mặc phè phởn càn rởn đời, hay chê bai các nam thanh nữ tú đang lăng quăng ngoài kia, mà, mình chỉ muốn có một cái nhìn đúng, một cái nhìn chính xác hơn, xuyên thấu những lớp vỏ bọc đó, để nhận ra giá trị của một người, và cư xử phải phép.
1: một người quần áo rách tơi tả, xanh xao đến xin tiền về quê, kể về gia cảnh nghèo khó. Một lát sau, mình thấy bà ấy cùng đứa con 10 – 12 tuổi đang vui vẻ đếm tiền, vô tư lự
2: một người quần áo lịch sự, đứng cầm điện thoại nói chuyện bên chiếc xe @ mới toanh, móc card visit, rơi, cúi xuống nhặt, một lát sau chủ xe la toáng lên, xe bị thằng quần áo bảnh bao đó cuỗm mất
3: nhiều người mình gặp, mang một vẻ ngoài, rất “nhà quê”, cục mịch, có vẻ dở hơi, lại mang đến tư tưởng thâm sâu, một trái tim nhân hậu, đáng quý…
