Đám cưới anh trai, khám phá văn hóa Cham, đám cưới Cham

Munwix02

Mấy lần dẫn bạn về quê chơi, các bạn thích, đòi đi nữa. Sắp đám cưới anh trai, nhân dịp này tổ chức một tour chơi. Rủ chủ yếu các bạn quen, nhưng ai tham gia cũng đc hết á. Số lượng có hạn nhé, khoảng 25. Nhiều quá chăm sóc hem hết ^^

Khám phá
1. Văn hóa
2. Triết lý sống
3. Lối nghĩ
4. Ẩm thực địa phương
5. Tháp và ý nghĩa của tháp, triết lý sống

Địa danh
1. Làng dệt thổ cẩm Mỹ Nghiệp và ngành dệt nổi tiếng từ xưa
2. Làng gốm Bàu Trúc với cách chế biến cổ xưa của Đông Nam Á
3. Biển Cà Ná mặn nhất VN
4. Biển Ninh Chữ, chơi là chính ^^
5. Kut (mộ – nghĩa địa) Cham
6. Sông Lu và ý nghĩa tẩy trần
7. Đồi cát Tuấn Tú
8. Tháp Ppo Klaung Girai

Thời gian và chi phí ^^ Continue reading

Chế Linh, những ấn tượng

70d2
Ảnh: Chữ ký tặng Jaka. Ko bít bác còn ảnh để tặng các fan bạn của Jaka ko nhỉ? ^^

Chậc, hăm dọa viết bài, lại chẳng làm được thế, đề tài cứ thay đổi thường, mọi người thông cảm nhé…

Phản động mạn đàm

Dường như, khi nghe đến tên Chế Linh, trong tâm trí nhiều người lại vướng đến hai từ chói tai này. Ở quán cà phê ven đường, người ta nói về nó như cơm bữa, phản động. Nhưng, thực sự thì, phản động là gì? Và Chế Linh đã làm gì để ta gọi là phản động?

Chậc… Ngộ nhận. Chuyện đời ấy mà.

Người ta sẽ chẳng nói thế nếu biết Chế Linh lần này về nước theo lời mời của UNESCO, đến cùng phái đoàn UNESCO cho các chương trình từ thiện.
Người ta sẽ chẳng nói thế nếu biết Chế Linh được phép hát chương trình Chào xuân 2008 và liveshow Chế Linh, miễn phí tiền vé cho người hâm mộ.
Nhà nước và UNESCO không điên, dĩ nhiên.

Sá gì một chút điên của nghệ sĩ, khi hàng ngày chúng ta vẫn lôi thủ tướng, Đảng, Bác Hồ, tuyên ngôn ra châm chọc…

Với mình, bác đã làm được khá nhiều cho dân tộc Chăm, nhất là đĩa nhạc Chăm làm ở Malaysia, đó là sản phẩm của sự đam mê sáng tạo và yêu thương nguồn cội. Mấy ai làm được ích thế đâu. Mình thích các nhạc phẩm của bác, nó mang nặng cái nhìn của một nghệ sĩ: nhạy cảm với cuộc sống. Hãy nghe xem…

Lần đầu gặp gỡ

Đó là lần gặp ở khách sạn Sofitel. Qua các sáng tác của bác, mình đoán bác là người dễ gần, dễ mến dù là nhân vật nổi tiếng và quan trọng, ít nhất là trong chuyến này. Đến khi trò chuyện, mới thấy yêu cái cách nói giản đơn, thẳng thắn, cởi mở và thân tình của bác. Tiếc, chẳng có máy ảnh chụp kỷ niệm.

Lần thứ 2, văn nghệ

Hôm văn nghệ mừng 2 lễ hội lớn dân tộc, người Chăm đến rất đông. Rất nhiều đã biết đến sự hiện diện của bác, và có người bảo, chỉ cần trông thấy bác thôi là đủ mãn nguyện rồi. Chương trình năm nay rất hay, được tổ chức dàn dựng công phu hơn rất nhiều, và, với tiết mục tái hiện lại lễ hội Katê, Ramưwan, nhiều bà con đã không kiềm được nước mắt, bởi, chưa bao giờ họ được sống trong một không khí lễ hội sống động như thế, trang nghiêm, linh thiêng thần thánh, trong đó có cả một người con Chăm đã quá lâu chưa về đất mẹ.

Khi MC (tớ) giới thiệu bác bước lên sân khấu phát biểu, mọi người đã ủng hộ bằng một tràng pháo tay dài. Sau này bác bảo, đã rất khó nén lòng mình để không phải khóc khi ấy, giữa sự thương yêu của bà con anh em.

Lần thứ 3, bữa cơm thân mật

Bao nhiêu năm quen biết, chắc gì ta đã hiểu về một người? Thì sao lại vội vàng nhận xét thế…
Dùng cơm với bác, nghe bác kể nhiều, mới biết, bác chẳng quan tâm gì đến chuyện chính chị chính em, mà lại thương nhiều hoàn cảnh cơ cực của bà con, của các em nhỏ. Đang giữa lúc hào hứng, bác nghe tin nhạc sĩ – thầy Đàng Năng Quạ mất. Một khoảng lặng bao trùm. Nhạc sĩ – nhà giáo Đàng Năng Quạ, một nghệ sĩ đậm chất Chăm, thông minh, cần mẫn, từng là thần tượng của giới trẻ những năm 70, đã qua đời, sau khi cố gắng gọi điện hỏi thăm xem, chương trình văn nghệ có bác Chế Linh tham dự thành công hay không.

Nó mang đậm triết lý sống của Chăm

Cũng thật lạ, khi cũng chiều đó, một bác cũng đã ra đi, sau khi được biết chương trình thành công tốt đẹp.

Bác ngập ngừng, hụt hẫng, qua chiếc điện thoại
“Ôi, sao ông ấy đi nhanh thế. Sao ko thể đợi đc, sao ko thể chờ thêm một chốc, sao ông ấy lại trút hơi thở sớm vậy”
“Chỉ ngày mai thôi là tôi đến gặp ông ấy, chỉ chờ thêm một tí thôi, sao đã vội đi rồi”

Họ thân quen, và chưa gặp nhau, đã gần 30 năm rồi… trước đó còn hẹn gặp nhau… bác Chế Linh còn hát cho ông nghe qua điện thoại bài hát có lẽ hay nhất của ông, “Bhum adei” (Quê em)…

.:: Tin về Chế Linh ::.

http://www.ngoisao.net/News/Hau-truong/2007/10/3B9C1B54/

http://www.vtc.vn/vanhoa/dsvn/166719/index.htm

http://vannghesongcuulong.org/vietnamese/tintuc_chitiet.asp?TTID=1489

Blog của Klu, viết hay, nhưng mình không thích dùng từ “gặp thời”, “giọng ca rên rỉ”, “mênh mang như một tiếng ma Hời”, “thê thiết như ma Hời”

http://blog.360.yahoo.com/blog-nF5HRTEncqM8QLirSI3X7w–?cq=1&p=1029


Tái hiện lễ hội Katê


Mĩn bình lựng ^^


Các em nhỏ vây quanh

Văn nghệ Katê – Ramưwan tại Sài Gòn

66b7
Như 2 năm trước, năm nay, sinh viên, thanh niên Cham (Chăm, Chàm) Sài Gòn lại tham gia tổ chức và phục vụ chương trình văn nghệ mừng 2 lễ hội lớn của người Cham là Katê và Ramưwan. Chương trình năm nay được tổ chức với quy mô lớn hơn, với sự hiện diện của rất nhiều nhân vật nổi tiếng trong Cham cũng như các ban ngành thành phố. Đây được xem là sự kiện lớn nhất được tổ chức trước nay.

Và mình lại kiêm MC nói tiếng Cham… ak…

Nếu bạn nào thích tìm hiểu về 2 lễ hội lớn này, muốn được xem điệu múa Cham, các nhạc cụ truyền thống, thưởng thức ẩm thực, mua các sản phẩm thủ công mỹ nghệ Cham, gặp gỡ hay chụp hình (nếu may mắn ^_^) với Chế Linh, Trần Tiến, Amư Nhân, thì liên hệ với mình nhé.

Các năm trước, mọi người có thể vào xem văn nghệ tự do, nhưng năm nay, vì số lượng người xem có thể tăng nhiều trong khi sức chứa chỉ là 500, nên BTC quyết định, ai có vé thì được ưu tiên, sau đó mới vào cửa tự do. Mình có khoảng 30 vé, nếu bạn quan tâm, liên hệ sớm nhé, qua blog hay qua nick inrajaka.

CHƯƠNG TRÌNH VĂN NGHỆ MỪNG LỄ HỘI KATÊ – RAMƯWAN 2007
CHỦ ĐỀ “SẮC MÀU LỄ HỘI”

Thời gian: 7:30 -> 12:00 ngày 28.10
Địa điểm: Hội trường lầu 1, Trung tâm văn hóa Phú Nhuận, 70-72 Nguyễn Văn Trỗi, P. 8, Q. PN

Các hoạt động:
1. Triển lãm hình ảnh lễ hội, văn hóa Cham, các hoạt động của đồng hương – chi hội Cham, hội dân tộc học
2. Trưng bày sách Cham, tài liệu nghiên cứu
3. Trưng bày và bán các sản phẩm thủ công mỹ nghệ Cham (thổ cẩm, gốm…)
4. Ẩm thực Cham, với các món ăn truyền thống trong dịp lễ hội
5. Chương trình văn nghệ đặc sắc, cùng các tiết mục giao lưu với Chi hội Khmer

Các đại biểu:
1. Ca sĩ, nhạc sĩ Cham Chế Linh
2. Chủ tịch hội dân tộc học thành phố, PGS.TS Mạc Đường
3. Tiến sĩ Thành Phần, Giám đốc Trung tâm bảo trợ sinh viên dân tộc ít người
4. Tiến sĩ Phú Văn Hẳn
5. Tiến sĩ Bá Trung Phụ
6. Nhạc sĩ Trần Tiến
7. NTƯT Amư Nhân
8. Đại diện các ban ngành của thành phố
9. Đại diện hội đồng dân tộc Quốc hội, Thạc sĩ Mã Điền Cư
10. Nhạc sĩ Chế Viên

Chế Linh về Việt Nam

Có ai hiểu được thế nào là nghệ sĩ, và nghệ sĩ Chăm…

Theo tuổi, sẽ gọi bằng bác. Tin bác Chế Linh về, mọi người mừng lắm. Mừng vì sẽ có cơ hội được gặp người mình hâm mộ, một nhạc sĩ, một ca sĩ, một nghệ sĩ vang danh một thời.

Với bản thân, mình mê bác vì tâm hồn nghệ sĩ rất Chăm, bởi như nhiều người đã bảo: dân Chàm rất nghệ sĩ và chịu chơi, và ba còn thêm, chịu chơi ngay cả trong đau khổ. Tính nghệ sĩ ấy của bác đã thể hiện rất rõ không chỉ trong âm nhạc mà còn trong lối sống. Người Chăm, đọc đúng ra là người Cham, sẽ cảm những khúc hát ấy khác với người Kinh, như mình vẫn hay nổi da gà khi nghe nhạc bác Chế Linh vậy. Vì, nhạc mang nét Chăm, nên để hiểu được, phải lắng nghe với tâm hồn Chăm. Một dạo, có lễ hội, về quê chơi, có rất nhiều người lớn ăn uống quây quần, ca hát, cả Chăm và Kinh. Sau có chú mới hát một bài hát của bác Chế Linh, khi dứt, chẳng ai cười nói ồn ã như trước đó, có những người ko kiềm được nước mắt. Khi ấy cũng chẳng hiểu vì sao, sau nghe, và cảm nhận nó với cái hiểu của Chăm 50 năm trước, mới thấy nó hay đến đâu. Có những bài, sâu thẳm…

Có thể hôm nay bác sẽ ghé nhà chơi, đây sẽ là lần đầu diện kiến, vui nhỉ ^^

Sống.giữa.Sài.Gòn.Ước.mình.đừng.đánh.mất.nghệ.sĩ.tính

Clik vào để xem hình to hơnClik vào để xem hình to hơn

Katê 2007 kỷ niệm, diễn tiến

Ảnh: Tháp Pô Klong Girai, Phanrang

Về Katê lần này, cũng lắm điều vui, và buồn. Chuyện vui trước, còn thì để dành cho entry sau.

10.10, về, đón y trang, Mr Sam

Xe đến đón tận nhà, lúc 1:30 sáng, và đến Phanrang lúc 7:05, có thể nói là khá nhanh, hèn gì chị Phèn bảo là kinh hãi keke. Nhưng em thường không đủ kiên nhẫn đợi lâu vậy đâu á.

Ngày đầu, đi quanh palei (làng) thăm những nơi quen thuộc, làm vài chuyện ở khu tổng thể thư viện – gian hàng – phòng trưng bày văn hóa – quán, bởi mọi thứ vẫn chưa thực sự hoàn chỉnh. Bố có một bạn mới, người gốc Ấn, đang sinh sống làm việc ở Mỹ, bắt đầu đam mê văn hóa Chăm từ 3 năm trước, đã ghé thăm các bảo tàng và rất nhiều đền tháp, nhưng chưa bao giờ bước chân vào một palei Chăm. “Con trai, tiếp ông ấy giúp bố, bố sẽ bận nhiều”. Úi…

Ghé thăm lớp học tiểu học

Chiều
Trưa ăn cơm tại nhà chú Lành. Chiều đón taxi đi Hamu Tanran – Hữu Đức để xem lễ đón y trang vua và lễ múa ở sân bóng. Nắng, và nóng, như mọi khi.

Người Chăm và người Raglai được xem như anh em với nhau đã bị chiến tranh làm ly tán. Người Raglai được tín cậy giữ y trang nhà vua, và hàng năm người Chăm vẫn làm lễ rước về vào dịp lễ hội Katê.

Đoàn người Chăm đến đón tại điểm hẹn gặp

Đoàn người Raglai (Ra – người, glai – rừng, tức người sống ở vùng rừng) mang y trang đến

Làm lễ

Và cùng đoàn Raglai về đền thờ (không phải tháp)

Đoàn đi qua sân bóng, đi giữa đoàn người múa hát mừng một mùa hội mới

Và… chụp ảnh kỷ niệm…

Sau đó ghé thăm một gia đình trí thức Chăm, trò chuyện thăm hỏi
There it goes, the whole day English. Ngày hôm sau chị Phèn và các bạn của chị sẽ đến. Chuẩn bị thôi.

11.10, Katê diễn ra, chị Phèn

Chị Phèn đến nơi, và 2 người bạn nữa cũng đến. Vui…

Sáng sớm, Sam đón taxi 7 chỗ ngồi đến, và mọi người cùng đi lên tháp sớm, e kẹt xe, sẽ bỏ lỡ vài tiết mục hay. Vì sợ mà chả có ai ăn sáng cả. Hức…

Đến tháp, lòng bỗng vui, gặp rất nhiều bạn bè quen, niềm nở chào hỏi nhau. Lên tháp, gặp các cô chú, lại chào hỏi. Có vẻ, rất nhiều người biết đến mình, vì thấy họ chỉ trỏ, cười nói, gọi tên, mà mình chẳng biết mấy ai.

Đường lên tháp

Tấp nập ngày hội

Lễ vật

Tắm tượng thần, và các bà đón nhận những giọt nước, mong cho may mắn và phước lành. Chẳng mấy ai có được cơ hội này

Trưa chiều

Ghé thăm… bữa trưa tại một gia đình Chăm ăn mừng Katê. Các ngày này, thường các gia đình tổ chức ăn uống khá đủ đầy

Ghé thăm một gia đình ở làng gốm Bàu Trúc

Ghé thăm trung tâm trưng bày gốm mỹ nghệ

12.10, Katê ở palei, chị Phèn về

Buổi tối hôm trước có một trục trặc nhỏ. Và mất cả sáng hôm sau để giải quyết nó. Chậc…

Chiều
Palei Mỹ Nghiệp năm nay lại tổ chức đón Katê, khá linh đình và công phu. Tớ nhận nhiệm vụ, tối phải làm MC nói tiếng Chăm chương trình văn nghệ. Huhu…

Trống Ginăng và kèn Xaranai

Các công đoạn dệt, làng Mỹ Nghiệp là làng dệt thổ cẩm duy nhẩt và nổi tiếng. Làng đã hơn 1000 năm tuổi rồi.

Múa mừng ở sân bóng

Mừng hội trên sân khấu

Mọi người đã về trước khi văn nghệ diễn ra. Cả buổi chiều và tối phải chuẩn bị cho đêm văn nghệ, chẳng kịp chào nữa, tệ quá…

13, 14, giây phút riêng, ta

Đi thăm tháp, thăm bạn bè, bà con, đi câu cá, ngủ dưới tán cây to, thăm con sông Lu thân thương, những cánh đồng trải dài… Quê hương ta đấy… Katê thế, đủ đầy…

(Phần tiếp: Katê 2007, những vui buồn)