Tự nhiên có cách hoạt động riêng của nó và ta chỉ cần quan sát
học và áp dụng, một cách cần mẫn như ở nhà trường
một ngôi trường lớn hơn
Từ bé mình vẫn thấy những cây lúa mọc khắp nơi, thường do quá trình vận chuyển rơm hay lúa mà rơi vãi. Phần nhiều chúng hạt lép, nhưng vẫn có hạt rất to. Hơn 20 năm sau, khi xây nhà xong, vẫn vậy, quanh nhà vẫn còn vài giống lúa nước phát triển rất tốt, thậm chí trong mùa khô, chỉ có điều tỉ lệ lép cao, có thể do thiếu dinh dưỡng và nó vẫn cần lượng nước nhiều hơn.
 
Nông nghiệp hiện đại, những lợi và hại thường rõ ràng, khi đem chuyện này ra nói mỗi dịp cà phê. Vấn đề là, tại sao chúng ta vẫn cứ tiếp tục, va liệu khi nào điều này thay đổi?

Lợi:
  1. Cái lợi đầu tiên vẫn là năng suất: dùng phân bón và thuốc hiển nhiên đảm bảo chống dịch bệnh và tăng năng suất
  2. An tâm: với sự hướng dẫn của bộ nông nghiệp và thông qua các phương tiện truyền thông, người nông dân dễ dàng làm tốt việc mình.
  3. Phân bón, thuốc trừ sâu và các loại giống năng suất cao và chống sâu bệnh tốt hơn được chuẩn bị sẵn.

Hại:

  1. Chất lượng: Ăn thức ăn công nghiệp, heo gà và cá có hương vị thế nào chúng ta đều biết. Hay sự khác biệt rõ rệt giữa trái cây và rau tự nhiên và các loại được phun thuốc trừ sâu hay các loại phân bón hóa học. Hiển nhiên, chất lượng gạo vì thế cũng bị ảnh hưởng về chất lượng dinh dưỡng và hương vị. Bà con vẫn bảo: những cánh đồng lúa trồng 1 vụ ngày xưa thơm ngon hơn rất nhiều.
  2. Đất luôn bị bóc lột không ngơi nghỉ bằng lúa 3 vụ, điều này làm đất mau chết và như thế, người nông dân mỗi năm càng phải tăng chi phí dùng thuốc trừ sâu và phân bón, điều mà chắc chắn làm các công ty sản xuất phân bón hạnh phúc, giá lúa có bao giờ tăng với mức độ cân xứng?
  3. Cá ở các con kênh trong thành phố, mấy ai dám ăn vì nước nhiễm bẩn/độc. Người dân không chỉ ăn lúa ở những cánh đồng mà còn các loại ngư sản khác: tôm, cua, cá, ốc, lươn, rùa, ba ba… Hồi bé, cách đây 30 năm, các loại trên luôn nhiều và lớn, nhưng hiện nay, các loại ngư sản không những ít mà còn phơi nhiễm hóa chất.

Liệu lợi có bất cập hại?

Đôi điều suy nghĩ

  • Trên thế giới đã cảnh báo tình trạng lạm dụng hóa chất vì các lí do nêu trên, Việt Nam đang đắm chìm trong ung thư và bệnh tật mà nguồn gốc là do nhiễm độc thức ăn và không khí. Nhận thức của người dân về nông sản sạch tuy nâng cao nhưng hầu vẫn không lối thoát do thói quen và chính sách của bộ nông nghiệp. “Nếu ông chuyển đổi cách làm ruộng theo cha ông ta ngày trước, giữa hàng trăm cánh đồng khác, bên thủy nông cũng đâu có cấp nước theo nhu cầu của ông đâu. Rồi lúa ông cũng chết, hay những cánh đồng lân cận cũng khó theo nước.”

Như thế, giải pháp khả dĩ hiện tại là

  • Người tiêu dùng: ủng hộ những nông sản sạch có nguồn gốc rõ ràng, sẵn sàng chi trả với giá cao hơn vì sức khỏe của bản thân và gia đình, tương ứng với công sức thật sự của nông dân, nhờ vậy mà nông nghiệp sạch càng ngày phát triển và phổ biến.
  • Hộ gia đình: ở thành thị mình đã thực hiện thành công một mảnh vườn nhỏ chỉ với chậu cây, để trồng các loại rau dùng hàng ngày. Ở nông thôn việc cải tạo một khoảnh đất nhỏ bằng cách dùng rơm, lá khô, thức ăn thừa và các chất hữu cơ khác, là có thể cung cấp nhu cầu rau hàng ngày. Tại sao không?
  • Người nông dân: ở các khu rẫy, tích cực trồng các loại cây lâu năm để làm giàu cho đất, và gieo hạt. Với đất bạc màu, có thể bắt đầu cải tạo dần ở những nơi đất tốt hơn và chú tâm vào các loại cây dễ sống. Cách hay nhất là cây gì cũng trồng và quan sát, tận dụng nước mùa mưa. Tận dụng nuôi thêm gà để có nguồn thịt sạch và phân bón.

Tất cả những điều này đều đơn giản, khả dĩ và tự nhiên, và khi mỗi cá nhân tự nhận thức và chăm sóc bản thân và gia đình, chúng ta sẽ có một xã hội khỏe mạnh. Và hiển nhiên,

bắt đầu ngay từ hôm nay

Kế hoạch và thực nghiệm

Nhận được giống lúa núi, mình đang thử nghiệm trồng. Đặc tính: cần ít nước, không cần ngập. Khi lúa còn non, chăm tưới nước đủ ướt để lúa cứng cáp, sau đó có thể giảm lượng nước tưới hay số lần tưới. Để lúa phát triển chung với các loại cỏ cây tự nhiên, giúp gia tăng các loại vi sinh và sinh vật chống bệnh do sâu hay các sinh vật hại lúa khác, đồng thời tăng dinh dưỡng cho đất. Tăng độ phì nhiêu bằng rơm, phương pháp này được ứng dụng khá bổ biến trước khi nông nghiệp (gọi là) hiện đại phát triển. Quan sát và đánh giá sản lượng thu được mỗi mùa vụ, đồng thời với tăng diện tích thực nghiệm.

Kế hoạch của mình là vậy, và cây lúa đã phát triển 2 tháng.

Lúa 6 tháng, gieo ngày 5.9.2015. Ngày chụp: 25.10.

Lúa 6 tháng, gieo ngày 5.9.2015. Ngày chụp: 25.10.

Khu vườn để cỏ phát triển tự nhiên chưa có các biện pháp kiểm soát

Khu vườn để cỏ phát triển tự nhiên chưa có các biện pháp kiểm soát

Không gian sau một thời gian cải tạo

Không gian sau một thời gian cải tạo