Ảnh chụp Ninh Thuận .::. 2.2006

Nếu?

Nếu mình sinh ra không là Chăm, không là mình sẽ làm gì nhỉ? Có thể mình sẽ kiếm một việc làm như bạn bè, sẽ dành tiền mua một cây đàn tốt, sẽ tập hát, tập sáng táng những ca khúc vui – buồn, những ca khúc của cuộc sống, sẽ mua một cây đàn thùng, đàn điện, và các thứ khác. Mình sẽ tiếp tục tập Karate, và tập vẽ. Mình sẽ dành dụm mua một cái máy ảnh tốt, học một khóa chụp ảnh, rồi du lịch đó đây, đi tìm cái đẹp của thiên nhiên, con người, ghi lại những khoảnh khắc đáng nhớ. Chậc, không thể lên tay với cái máy ảnh số 5tr dù đến giờ đã chụp 11.358 tấm ảnh. Rồi mình sẽ mua một cái máy quay phim và làm những bộ phim ngắn, hài hước. Nếu có chút tài năng, sẽ thử làm phim, đạo diễn.

Có những trưa nghĩ, nếu mình là đạo diễn mình sẽ làm thế nào nhỉ. Ngồi nghĩ đến một kịch bản, các diễn viên, âm nhạc, hiệu ứng âm thanh, góc quay, địa điểm, bắt đầu, và kết thúc… Như rơi vào một giấc mơ, thích mê đi, chẳng thể ngủ được. Chỉ ước mình có đủ tài năng để thực hiện một tác phẩm như mình đã tưởng tượng. Đến nay, cũng có 3 kịch bản tưởng tượng thế rồi. ^^

Đó là những giấc mơ của mình, những điều mình mong muốn nhất.

Nhưng, sinh ra đã là Chăm

Đã biết bố là Sara, mẹ là Hani. Đã học biết bao điều lạ về một nền văn hóa mang đậm tính triết lí.

Số phận và định mệnh là gì?

Có những điều ta không thể có sự lựa chọn. Sinh ở đâu, là ai, dáng vóc thế nào. Cuộc đời của một nam nhi sẽ khác với nữ nhi, của bạn khác của mình, của Jaka khác với Tuệ Năng. Sinh ra, lớn lên, vào Sài Gòn, mình vẫn vô tư, vẫn chơi đùa và sống theo cách của mình, cho đến ngày…

Làm sinh viên ĐH KHXH&NV. Trường này không là sự lựa chọn của mình, mà của mẹ, và của lời khuyên một nhà nghiên cứu Nhật. Được tìm hiểu về khoa học xã hội, được học biết bao điều mới, lạ, hay… Mà, hồi ấy học hăng lắm, đọc sách kinh luôn. Đọc quyển này, chuyển sang quyển khác qua phần tài liệu đọc thêm, rồi cứ thế là… đi lạc với cái mình học, nhưng đúng cái mình thích. Học nhiều, biết nhiều, cách nhìn của mình cũng thay đổi. Về quê, trước chẳng thấy gì, nay bỗng nhận rõ thấy bà con nói lẫn tiếng Việt ngày nhiều, giới trẻ, và cả người lớn, người già, số người biết chữ ngày càng ít. Ít ai hiểu về văn hóa dân tộc mình, chưa nói là hiểu đúng hay không. Ngay cả ngày năm mới giới trẻ chẳng ai biết cả. Nghe cô giáo nói: ngôn ngữ Chăm cứ đà này sẽ chết đi, mà lòng thấy tức lắm. Ngồi viết vô quyển sổ tay: Không, tiếng Chăm không bao giờ chết. Trên thế giới, có các ngôn ngữ chết đi còn hồi sinh lại được qua các tác phẩm văn học, thì lẽ nào ngôn ngữ Chăm vốn đang sống và có nền văn học phong phú đa dạng thế kia lại chết được sao. Có lý, nhưng vô lý. Rồi từ đó, dấn thân ngày càng nhiều vào các hoạt động văn hóa xã hội của cộng đồng, bỏ bê học tập để học cái mình mù tịt: web. Lịch sinh hoạt thay đổi: sáng thức 5h30, ít ngủ trưa, tối ngủ 12 hay 1h để… tự học. Đi làm thêm để có tiền mua sách – host – tên miền, www.gilaipraung.com đã ra đời.

Nếu Jaka không học KHXHNV, thì sao?

Khi nhận thấy các mối nguy văn hóa – ngôn ngữ ­‑ xã hội, bỗng thấy mình, một nam nhi, phải có trách nhiệm, đặc biệt khi mình có khả năng làm điều đó.

Jaka, đã thay đổi…

Đã từ bỏ những thứ mình hằng yêu thích. Thế… mới hỏi rằng, tương lai sẽ thế nào nhỉ? Sẽ sống cuộc đời của Jaka – Tuệ Năng, hay cả hai? Hay, trái tim đã chọn…